SUMQAYITDA TİKİNTİ ŞİRKƏTİNİN RƏZİLLİYİ

Azərbaycanda mənzil sahibi olmaq istəyən əhalinin əksər hissəsi tkinti şirkətlərindən narazıdır. Bu problem az qala günün qlobal məsələsinə çevrilib. Məsələ rəsmi səviyyədə də öz təsdini tapıb. Şikayətlər əsasən vətəndaşların inşa edilmiş çoxmərtəbəli yaşayış binalarının müvafiq norma və qaydalara uyğun tikilməməsindəndir. Şikayətlər müqavilə şərtlərinin kobud surətdə pozulması, bəzi şirkətlərin mənzilin pulunu alandan sonra yoxa çıxması, mənzillərin dövlət komissiyası tərəfindən istismara qəbul edilməməsi, vətəndaşların bu binalarda aldıqları mənzilə mülkiyyət hüququnu təsdiq etdirə bilməməsindən, qaz və su vaxtında verilmədiyi halda, sakinlərdən dəfələrlə əlavə pul yığılması barədə KİV-də də mütəmadi olaraq məqalələr dərc edilir. Maraqlı burasıdır ki, bu qədər yazı-pozunun da tikinti şirkətlərindəki özbaşınalığına son qoya bilmir. Necə deyərlər “Dəyirman bildiyini edir”, o birilərinin sən-küyünü isə özlərindən başqa eşidən yoxdur.
Söhbət “Mahal” Tikinti Şirkətindən gedir. Sumqayıt şəhərinin tam ortasında bu şirkət necə deyərlər özbaşınalıq edir, sakinlər yaşadıqları halda binanın yarı hissəsi sökülür, birinci mərtəbəsində yaşayan sakin köçürülsə də, ikinci mərtəbədəki yaşayışçı yaşayır. Maraqlı burasıdır ki, binanın inşa ediləcəyi yer üç-dörd binanın ortasındadır. İnşa edilən binanın dərin yer qatları qaşılmış, binalar tam uçurumun üstündə dayanmışdır. Həmin ərazidə olan ağaclar da zədələnmiş, onlarında torpaqda olan kökləri inşaatda işləyən traktor tərəfindən qazılmış, üzə çıxan kökləri zədələnmişdir. Təbii ki, bir müddətdən sonra bu ərazidə ağacların olduğunu sübut etmək üçün min bir şahidə ehtiyac olsa da, sübut etmək mümkün olmayacaq. Tikinti Şirkəti iddia edəcək ki, bu ərazidə ağacın əkilməsi mümkün olan bir şey deyil və belə bir ağac bu ərazidə ümumiyyətlə olmayın.
Əslində bu ərazidə yaşayan bəzi sakinlər, yaşadıqları ərazidə söküntü işləri aparan şirkətdən narazıdırlar. Onlar mənzillərin söküntüsünə görə onlara təklif edilən şərtlərlə razılaşmırlar. Sakinlər iddia edirlər ki, “Mahal" Tikinti Şirkəti onlarla yekun razılığa gəlmədən mənzillərini sökməyə cəhd edir, onlar mənzillərini boşaltmadan binanın söküntüsünə də başlanılıb. Təbii ki, belə bir yerdə tikinti şirkətləriylə sakinlər arasında narazılıq yaranır. Lakin şirkət yenə də bildiyini edir, binanın söküntüsünə qərar verir. Burda da özbaşınalıq yaranır və haqlı narazılığa səbəb olur. Əslində bunun əsas səbəbi kimi təklif edilən məbləğin aşağı olması göstərilir.
Tikinti Şirkətləri barədə Prezident Administrasiyasına minlərlə şikayət ərizələri ünvanlanmışdır. Belə ki, daxil olan müraciətlərdə əsasən yaşayış binalarının tikintisində norma və qaydalara riayət edilməməsi, təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunmaması, tikintilərin plansız aparılması, bəzən kompensasiyaların miqdarının sakinlərlə razılaşdırılmadan tikinti işlərinə başlanılması, yeni yaşayış binalarının dövlət komissiyası tərəfindən qəbul edilməməsi, bu səbəbdən mənzillərin özəlləşdirilməsində və qazla təminatında çətinliklər yaranması məsələləridir.
Tikinti sektorunda baş vermiş korrupsiya hüquqpozmaları ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi tərəfindən məhz vətəndaş müraciətləri əsasında 13 cinayət işinin istintaqı tamamlanaraq məhkəmələrə göndərildiyini, 300-dək şəxs zərərçəkmiş qismində tanındığı bildirilmişdir.
Bəzən elə olur ki, binalar sökülür, yenisi tikilir və vətəndaşlar yeni tikilən binaya yerləşdirilir. Lakin vətəndaşlar yenə narazı qalır. Səbəb isə odur ki, layihələr yaxşı olmur. Məqsəd sadəcə vətəndaşı yerləşdirmək olduğu üçün binalar yaxşı tikilmir. Yəni belə tikinti problemləri saysızdır.
“Mahal” Tikinti Şirkəti barədə də nə vaxtsa cinayət işi qaldırılacağına inanıram. Çünki bu şirkətin öz başınalığı, sakinlərlə razılığa gəlmədən binanın söküntüsünə başlamasına əyani sbutdur. Maraqlıdır, görəsən bu bina uçsa və sakinlərin b8ir neçəsi zədə alsa və ya haqq dünyasına qovuşsa, bunun cavabdehi kim olacaqdır?! Əlaqədar təşkilatlar hara baxır?
Vaxt vardı ki, daşı daş qstə qoymaq üçün bir neçə əlaqədar təşkilatların razılığı alırdın, ondan sonra işə başlayırdın. İndi isə Tikinti Şirkətlərini hansısa yuxarı distansiyada outran bir şəxslə həll edir, razılığını alır və işə başlayır. Sakinlərin razılığı və ya narazılığı isə heç kəsi maraqlandırmır. Dinəndə də “get kimə istəyirsən, ona da şikayət et” deyirlər. Gör, bu ölkədə nə qədər özbaşınalıq var ki, şikayətlərə də əhəmiyyət verən tapılmır?
Vallah bilmirəm, dəqiq adını da deyə bilmərəm, Türkiyə Respublikasında olan iş adamı da Sumqayıtda at oynadan tikinti şirkətlərindən biridir. Öz işini yuxarəda oturanlarla həll edən iş adamı, bina sakinləri ilə isə ünsiyyətə belə girmir. Pul verib ələ aldığı yuxarı vəzifədə oturanlar hədə-qorxu ilə sakinləri evlərindən çıxarır. Belə özbaşınalıq yaradan şirkətlərə görəsən nə vaxtsa bir “dur” deyən tapılacaqmı?

Natiq Zabitoğlu,
Sayt rəhbəri